Bu mövzu uzun illərdir həm alimlərin, həm də insanların marağındadır. Bəzi transplantasiya olunmuş xəstələr əməliyyatdan sonra zövqlərinin, hisslərinin və ya davranışlarının dəyişdiyini bildirirlər. Bəs bu, doğrudanmı köçürülən orqanın təsiridir?
Medicina.az məlumatına görə, bu günə qədər aparılmış elmi araşdırmalar göstərmir ki, ürək, qaraciyər, böyrək və ya başqa bir orqanın köçürülməsi donorun xasiyyətini, xatirələrini və ya şəxsiyyətini alıcıya ötürür.
Yəni "ürəklə birlikdə xatirələrin və xarakterin də köçməsi" fikrini təsdiqləyən etibarlı elmi sübut yoxdur.
Bəs niyə bəzi insanlar dəyişdiklərini hiss edirlər?
Bunun bir neçə mümkün izahı var:
Həyatın ikinci şansını almaq insanın həyata baxışını dəyişə bilər.
Böyük əməliyyat və uzun sağalma dövrü psixoloji dəyişikliklər yarada bilər.
İmmunsupressiv dərmanlar bəzi insanlarda əhval və davranışa təsir göstərə bilər.
Xəstəlikdən qurtulmaqla insan əvvəlkindən daha enerjili və aktiv ola bilər.
"Hüceyrə yaddaşı" nəzəriyyəsi
Bəzən "hüceyrə yaddaşı" haqqında fərziyyələr irəli sürülür. Bu nəzəriyyəyə görə, hüceyrələr müəyyən məlumatları daşıya bilər. Lakin hazırda bu fikir elmi cəhətdən sübut edilməyib və tibbdə qəbul olunmuş fakt hesab edilmir.
Orqan köçürülməsi insanın həyatını xilas edə və həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdıra bilər.
Əməliyyatdan sonra bəzi insanlar özlərində dəyişiklik hiss etsələr də, müasir elmin mövqeyinə görə bu dəyişikliklər donorun xarakterinin keçməsi ilə deyil, daha çox psixoloji, bioloji və müalicə prosesinin təsiri ilə izah olunur.
Aygün Musayeva