Bir çox valideyn gecə saatlarında övladının yuxuda danışdığını eşidəndə narahat olur. Uşaq bəzən sözlər, qısa cümlələr və ya anlaşılmaz səslər çıxara bilər. Əksər hallarda bu vəziyyət normal hesab olunur və ciddi xəstəlik əlaməti deyil.
Medicina.az xəbər verir ki, yuxuda danışmaq tibbdə "somnilokviya" adlanır. Bu zaman insan yuxu vəziyyətində olarkən fərqində olmadan danışır. Bu hal həm uşaqlarda, həm də böyüklərdə görülə bilər, lakin uşaqlarda daha çox rast gəlinir.
Uşaq bəzən bir neçə söz deyə, sual verə, gülə və ya anlaşılmaz səslər çıxara bilər. Səhər oyandıqda isə adətən bunları xatırlamır.
Uşaqlar niyə yuxuda danışır?
1. Beynin inkişaf etməsi
Uşaqlıq dövründə beyin sürətlə inkişaf edir və gün ərzində öyrənilən məlumatları emal edir. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, yuxuda danışmaq bəzən bu proseslə əlaqəli ola bilər.
2. Həyəcan və emosional yüklənmə
Məktəb, bağça, yeni mühit, qonaqlıq, imtahan və ya güclü emosiyalar uşağın yuxusuna təsir edə bilər. Həyəcanlı günlərdən sonra yuxuda danışma daha çox müşahidə oluna bilər.
3. Yorğunluq və yuxusuzluq
Uşaq kifayət qədər yatmadıqda və ya həddindən artıq yorulduqda yuxu pozuntuları arta bilər. Bunlardan biri də yuxuda danışmaqdır.
4. Genetik meyl
Araşdırmalar göstərir ki, ailədə yuxuda danışan, yuxuda gəzən və ya digər yuxu pozuntuları yaşayan şəxslər varsa, uşaqlarda da bu hallar daha çox görülə bilər.
5. Qızdırma və xəstəliklərdə sayıqlama
Bəzi hallarda yüksək hərarət və ya infeksiyalar zamanı uşaqlarda yuxuda danışmaq müvəqqəti olaraq arta bilər.
Nə vaxt normal sayılır?
Əgər uşaq:
Gecə ara-sıra danışırsa;
Səhər normal oyanırsa;
Gündəlik davranışında dəyişiklik yoxdursa;
İnkişafı yaşına uyğundursa;
adətən narahatlıq üçün səbəb olmur.
Aşağıdakı hallar müşahidə olunarsa, pediatr və ya uşaq nevroloqu ilə məsləhətləşmək faydalı ola bilər:
Güclü qorxu ilə oyanmalar;
Tez-tez kabuslar;
Yuxuda gəzmək;
Nəfəs dayanması və ya güclü xoruldama;
Gündüz həddindən artıq yuxululuq;
Davranış və ya inkişafda nəzərəçarpan dəyişikliklər.
Uşaqların yuxuda danışması çox yayılmış və əksər hallarda zərərsiz bir vəziyyətdir. Bu, adətən beynin inkişafı, emosional yüklənmə və ya yuxu mərhələlərinin xüsusiyyətləri ilə əlaqədardır. Əgər başqa narahatedici əlamətlər yoxdursa, valideynlərin çox vaxt təşvişə düşməsinə ehtiyac olmur.
Aygün Musayeva