Bəzi insanlar rəngləri eşidir və sözlərin dadını hiss edir – Fenomen
- 2026.04.21 20:05
- 133 Baxış
Heç skripkanın səsinin mavi ola biləcəyini və ya insanın adının çiyələk dadına bənzəyə biləcəyini düşünmüsünüzmü? Dünya əhalisinin 4%-i üçün bu, fantaziya deyil, elm adamlarının sinesteziya adlandırdığı gündəlik reallıqdır. Onlar bu unikal beyin mexanizminin necə işlədiyini izah ediblər.
Medicina.az xəbər verir ki, Alimlər sinesteziyanın təbiətini araşdırıb və əlavə neyron əlaqələrin insanın reallığını necə dəyişdirdiyini aşkar ediblər.
Sinesteziya nədir?
Sinesteziya, bir duyğu orqanının (məsələn, eşitmə) stimullaşdırılmasının avtomatik olaraq başqa bir duyğu orqanında (məsələn, görmə) reaksiyaya səbəb olduğu bir nevroloji fenomendir. Buna görə də, sinesteziyası olan insanlar başqalarında olmayan əlavə duyğu hissləri yaşayırlar.
Alimlər bu fenomeni uzun müddətdir öyrənirlər. Və bir çox aspektlər araşdırılmamış qalsa da, artıq aydındır: hər birimiz dünyanı fərqli şəkildə qavrayırıq.
Bu xüsusiyyətə malik insanlara sinestetalar deyilir. Bəzi tədqiqatlar bunun qadınlarda daha çox yayıldığını göstərir, lakin bu, həm genetika, həm də tədqiqatın spesifik təbiəti ilə bağlı ola bilər.
Məsələn, audiovizual sinesteziya səslərin rəngli təsvirləri canlandırdığı zaman baş verir.
Başqa bir forma, hərflər və rəqəmlər haqqında oxuyarkən və ya düşünərkən rənglərin yarandığı qrafem-rəng sinesteziyasıdır.
Həmçinin, güzgü-toxunma forması da mövcuddur ki, bu formada insan başqasının toxunduğunu gördükdə toxunma hiss edir.
Qeyd etmək lazımdır ki, bütün insanlar müxtəlif hisslərdən gələn siqnalları müəyyən dərəcədə birləşdirirlər. Məsələn, söhbət əsnasında həm səsi, həm də təsviri eyni vaxtda qəbul edirik ki, bu da danışdığımız insanı daha yaxşı başa düşməyimizə kömək edir. Sinesteziyalarda bu proses fərqli şəkildə baş verir: məsələn, mexanizmlər qismən üst-üstə düşsə də, səs dərhal vizual təsviri canlandıra bilər.
Aygün Musayeva
Ən Çox Oxunanlar
Yeni Xəbərlər
