Dünyada kürənlərin sayı artır – Səbəb

  • 2026.04.18 15:30
  • 91 Baxış
Dünyada kürənlərin sayı artır  – Səbəb


Alimlər qırmızı – kürən saçlıların sayının artdığını aşkar ediblər. Təbii seleksiya qırmızı saçlı insanlara üstünlük verir.


Medicina.az xəbər verir ki, Danimarka, Böyük Britaniya, İsveç və ABŞ-dan olan bir qrup tədqiqatçıya görə, son 10.000 il ərzində təbii seleksiya kürən saçlı gen daşıyıcılarına üstünlük verib. Alimlər bu tendensiyanı D vitamini istehsalı ilə əlaqələndiriblər.


Tədqiqatın müəllifləri təxminən 16.000 qədim və 6000-dən çox müasir fərdin DNT-sini təhlil ediblər. Bu nəhəng məlumat dəsti onlara minilliklər ərzində populyasiyada hansı genetik variantların daha çox yayıldığını izləməyə imkan verib.

Ümumilikdə, tədqiqatçılar müxtəlif dövrlərdə təbii seleksiyanın üstünlük verdiyi 479 genetik variant müəyyən ediblər. Bu siyahıya qırmızı saçlar, açıq dəri, çölyak xəstəliyinə meyllilik (dənli bitkilərin zülallarına qarşı dözümsüzlük), eləcə də diabet, keçəllik və revmatoid artrit riskini azaldan variantlarla əlaqəli genlər daxil idi.

Alimlər kürən saçların və açıq dərili insanların günəş işığının az olduğu şəraitdə üstün olduğu qənaətinə gəldilər.

Onlar inanırlar ki, bu xüsusiyyətlər bədənin D vitamini daha səmərəli şəkildə istehsal etməsinə kömək etdi və bu da şimal iqlimində sağ qalma şansını artıra bilərdi.

D vitamininin əsas funksiyası kalsium-fosfor metabolizmasını tənzimləməkdir. D vitamini kalsiumun udulmasını yaxşılaşdırır, onun sümüklərə, dişlərə, dəriyə, saçlara, əzələlərə, dırnaqlara və digər kalsiuma ehtiyac duyan orqanlara çatdırılmasını optimallaşdırır.

Tədqiqatçılar hələlik digər dəyişikliklər barədə tam əmin deyillər. Məsələn, çölyak xəstəliyi riskini əhəmiyyətli dərəcədə artıran bir mutasiya təxminən 4000 il əvvəl ortaya çıxıb və o vaxtdan bəri çox yayılıb, yəni bu variantın daşıyıcıları,autoimmün xəstəliyin inkişaf riskinə baxmayaraq, sağ qalma və genlərini gələcək nəsillərə ötürmə ehtimalı daha yüksəkdir.


Aygün Musayeva