Nevroz çox zaman “sadəcə stresdir”, “keçib gedər” kimi qəbul edilir. Lakin bu yanaşma ən böyük səhvlərdən biridir.
Çünki nevroz müalicə olunmadıqda təkcə psixoloji vəziyyətə deyil, bütün orqanizmə təsir edən ciddi və zəncirvari problemlərə səbəb ola bilər.
Ən təhlükəlisi isə odur ki, nevroz uzun müddət gizli şəkildə inkişaf edir. İnsan vəziyyətinə öyrəşir, onu normal hesab edir və yalnız bədən artıq “dayan” siqnalını güclü şəkildə verdikdə problem açıq görünür.
Nevroz müalicə olunmazsa hansı problemlərə çevrilə bilər?
1. Xroniki panik atak və qorxu pozuntuları
Nevroz zamanla güclənərək panik ataklara çevrilə bilər. Nəfəs darlığı, ürək döyüntüsü, ölüm qorxusu hissi kimi hallar daha tez-tez və intensiv yaşanır.
2. Yuxu pozuntuları və ağır yorğunluq
Nevroz sinir sistemini daim gərgin saxlayır. Nəticədə insan ya yuxuya gedə bilmir, ya da keyfiyyətsiz yuxu alır. Bu isə gün ərzində tükənmişlik və enerji düşkünlüyü yaradır.
3. Ürək-damar sistemi problemləri
Uzunmüddətli stres və nevroz ürək ritm pozuntuları, təzyiq dəyişiklikləri və damar spazmlarına səbəb ola bilər.
4. Həzm sistemi xəstəlikləri
Nevroz mədə və bağırsaq sisteminə birbaşa təsir edir. Qastrit, reflüks, bağırsaq spazmları kimi problemlər daha da kəskinləşə bilər.
5. Hormonal balansın pozulması
Xroniki stres hormon sistemi üzərində ciddi təsir yaradır. Kortizol səviyyəsinin uzun müddət yüksək qalması bədəndə ümumi disbalans yaradır.
6. Depressiyaya keçid
Nevroz müalicə olunmadıqda daha ağır psixoloji vəziyyətə – depressiyaya çevrilə bilər. Bu zaman motivasiya azalır, həyat enerjisi düşür və insan sosial həyatdan uzaqlaşır.
7. Psixosomatik xəstəliklər
Nevroz uzun müddət davam etdikdə bədən artıq psixoloji yükü fiziki simptomlara çevirir. Baş ağrıları, əzələ gərginliyi, sinir sıxılmaları kimi şikayətlər artır.
Nevroz erkən mərhələdə daha asan idarə olunur və müalicəyə yaxşı cavab verir. Lakin gecikdikdə həm psixoloji, həm də fiziki problemlər bir-birini gücləndirir və vəziyyət daha mürəkkəbləşir.
Nevroz “zəiflik” deyil və onu görməzdən gəlmək çıxış yolu deyil. Əksinə, bu vəziyyət bədənin sizə verdiyi açıq bir siqnaldır. Bu siqnalı vaxtında qəbul etmək və düzgün addım atmaq həm psixoloji, həm də fiziki sağlamlığınızı qorumaq üçün vacibdir.
AYGÜN MUSAYEVA
MEDİCİNA.AZ