Hamımızın ətrafında elə insanlar var ki, istədikləri qədər şirniyyat yeyir, gecə yeməyi yeyir, hətta idman da etmir, amma yenə də kökəlmirlər. Bu vəziyyət çoxlarına sirli görünür. Bəs bunun səbəbi nədir?
Genlərin rolu böyükdür
Alimlər hesab edirlər ki, bədən çəkisinin müəyyən hissəsi genetik xüsusiyyətlərlə əlaqəlidir.
Bəzi insanlar irsi olaraq:
- Daha sürətli maddələr mübadiləsinə malik olur;
- Kalorini daha tez yandırır;
- Yağ toplamağa daha az meyilli olur.
Bu səbəbdən eyni qidalanma iki fərqli insanda tam fərqli nəticələr verə bilər.
Medicina.az xəbər verir ki, orqanizm gün ərzində təkcə hərəkət zamanı deyil, istirahətdə olarkən də enerji sərf edir.
Bəzi insanların:
- Ürək fəaliyyəti,
- Əzələ kütləsi,
- Hormon sistemi
daha çox enerji sərf etdiyi üçün onlar aldıqları kalorinin böyük hissəsini yandırırlar.
Gün ərzində fərqində olmadan daha çox hərəkət edirlər
Araşdırmalar göstərir ki, arıq insanların bir qismi gün ərzində fərqinə varmadan daha aktiv olur:
- Ayağını tərpədir;
- Tez-tez ayağa qalxır;
- Daha çox gəzir;
- Oturduğu yerdə hərəkət edir.
Bu kiçik hərəkətlər günün sonunda yüzlərlə əlavə kalori sərf etdirə bilər.
Həmişə çox yediklərini düşündüyümüz insanlar əslində o qədər də yemirlər
Maraqlıdır ki, insanlar çox vaxt başqalarının nə qədər yediyini tam qiymətləndirə bilmirlər.
Məsələn:
- Bir nəfər axşam çox yeyə bilər;
- Amma gün ərzində az qidalanır;
- Digəri isə gün ərzində davamlı qəlyanaltılar yeyir.
Nəticədə ümumi kalori miqdarı fərqli olur.
Bağırsaq bakteriyaları da təsir göstərə bilər
Son illərdə aparılan tədqiqatlar göstərir ki, bağırsaq mikrobiomu çəkiyə təsir edir.
Bəzi bakteriyalar qidadan daha çox enerji çıxara bilir, bəziləri isə daha az. Bu da insanların çəki fərqlərinə təsir edən amillərdən biridir.
Bəzən bunun arxasında xəstəlik dayanır
Əgər insan qəfil arıqlayırsa və ya çox yeməsinə baxmayaraq sürətlə çəki itirirsə, mütləq həkimə müraciət etməlidir.
Səbəblər arasında:
- Qalxanabənzər vəzin həddindən artıq fəaliyyəti;
- Şəkərli diabet;
- Həzm sistemi xəstəlikləri;
- Bəzi hormonal pozuntular ola bilər.
Çox yeyib kökəlməmək sadəcə "şans" deyil. Bunun arxasında genetika, maddələr mübadiləsi, gündəlik aktivlik, bağırsaq bakteriyaları və hormonlar dayanır. Hər insanın bədəni fərqli işlədiyi üçün eyni qidalanma hamıya eyni təsir göstərmir.
Aygün Musayeva