Qidalanmada bu səhv yaddaşı zəiflədir
- 2026.02.25 17:41
- 213 Baxış
Yaddaşın zəifləməsini sürətləndirə biləcək qidalanma səhvləri açıqlanıb.
Medicina.az xəbər verir ki, Ohayo Dövlət Universitetinin alimləri pəhrizdə lif çatışmazlığının qocalıqd, hətta artıq çəki başlamazdan əvvəl belə - yaddaşın pozulmasına səbəb ola biləcəyini aşkar ediblər.
Tədqiqat Beyin, Davranış və İmmunitet jurnalında dərc edilib.
Təcrübədə gənc və yaşlı siçovullara ya standart pəhriz, ya da üç gün ərzində müxtəlif yağ və şəkər səviyyələri olan beş pəhrizdən biri verilib.
Bütün eksperimental pəhrizlərin ortaq xüsusiyyəti lif olmaması idi.
Davranış testləri göstərdi ki, yaşlı heyvanlarda amiqdala tərəfindən idarə olunan uzunmüddətli emosional yaddaş, pəhrizdəki yağ-şəkər nisbətindən asılı olmayaraq azalıb.
Bu arada, məkan və epizodik yaddaşla əlaqəli olan hipokamp funksiyası əsasən yüksək yağlı, az şəkərli pəhrizdə azalıb.
Qan və bağırsaq analizləri butirat səviyyəsində kəskin azalma aşkar edib, bu pəhriz lifi mikrobiota tərəfindən parçalandıqda əmələ gələn qısa zəncirli yağ turşusudur. Butiratın əvvəllər iltihab əleyhinə xüsusiyyətlərə malik olduğu və qan-beyin baryerinə nüfuz edə bildiyi göstərilib. Onun çatışmazlığı beyində iltihaba səbəb ola bilər.
Hüceyrə səviyyəsində tədqiqatçılar beynin immun sisteminin hüceyrələri olan mikroqliyanın mitoxondriyalarında zədələnmə aşkar ediblər. Gənc heyvanlarda enerji strukturları yükə uyğunlaşıb, yaşlı heyvanlarda az səmərəli fəaliyyət göstəriblər.
Müəlliflər mənfi dəyişikliklərin cəmi bir neçə gün ərzində baş verdiyini və piylənmə ilə birbaşa əlaqəli olmadığını vurğulayırlar. Onlar əsas risk faktorunun məhz lif çatışmazlığı və butirat səviyyəsinin azalması olduğuna inanırlar.
Aygün Musayeva
Ən Çox Oxunanlar
Yeni Xəbərlər
