Şəkəri dayandırdığınız zaman orqanizmdə baş verən dəyişikliklər

  • 2026.01.10 08:46
  • 74 Baxış
Şəkəri dayandırdığınız  zaman  orqanizmdə baş verən dəyişikliklər

Rafinə edilmiş şəkər bugünkü pəhriz vərdişlərinin ən çox yayılmış, təhlükəli komponentlərindən biri kimi seçilir.

Medicina.az xəbər verir ki, diyetoloqlar vurğulayırlar ki, rafinə edilmiş şəkərdən çəkinmək yalnız çəki nəzarəti ilə məhdudlaşmır, həm də enerji səviyyəsindən yuxu keyfiyyətinə, dəri sağlamlığından zehni fəaliyyətə qədər bədəndə bir çox müsbət dəyişikliklərə səbəb olur.

Rafinə edilmiş şəkər istehlakı qısamüddətli enerji partlayışlarına səbəb olsa da, bu, adətən qəfil azalma ilə başa çatır. Qan şəkəri səviyyəsindəki sürətli dalğalanmalar enerji səviyyəsində balanssızlığa, gün ərzində yorğunluq və zəiflik hisslərinin artmasına səbəb olur. Şəkər xaric edildikdə, bədən mürəkkəb karbohidratlar və liflə zəngin qidalar kimi daha sabit enerji mənbələrinə müraciət edir. Bu, enerji səviyyələrinin gün ərzində tarazlığını qorumasını təmin edir.

Çəki nəzarəti baxımından, şəkərin yüksək kalorili tərkibinə baxmayaraq, qida dəyəri çox aşağı olduğu görülür. Həddindən artıq şəkər istehlakı bədənin lazımsız kalori qəbul etməsinə səbəb olur və bu kalorilər dərhal yandırılmır, yağ kimi saxlanılır. Elmi tədqiqatlar göstərir ki, yüksək şəkər istehlakı birbaşa piylənmə ilə əlaqədardır.

Şəkər istehlakı dəri sağlamlığına da ciddi mənfi təsir göstərir. Xüsusilə, həddindən artıq şəkər qəbulu dəridə iltihaba və sızanaq kimi dəri problemlərinə səbəb ola bilər. Tədqiqatlara görə, yüksək şəkər istehlakı dəridə qlikasiya adlanan bir prosesi sürətləndirir. Bu proses kollagen və elastin kimi dəri zülallarının sərtləşməsinə və funksiyasının itirilməsinə gətirib çıxarır. Şəkər xaric edildikdə, dəridə nəzərəçarpacaq dərəcədə yaxşılaşma müşahidə edilə bilər və dəri daha sağlam, gənc bir görünüş qazanır.

Həzm sistemi baxımından, rafinə edilmiş şəkər bağırsaq florasının balansını pozur və zərərli bakteriyalar üçün çoxalma zəmin yaradır. Elmi tədqiqatlar göstərir ki, yüksək şəkər istehlakı bağırsaq mikrobiomuna mənfi təsir göstərir. Şəkər istehlakı azaldıqda, bağırsaq mikrobiotası daha balanslı olur və lif və probiotiklə zəngin qidalarla dəstəklənən pəhriz həzm sisteminin sağlam fəaliyyət göstərməsinə kömək edir.

Şəkərin beyin funksiyalarına təsiri də olduqca diqqətəlayiqdir. Yüksək şəkər istehlakı zehni bulanıqlığa səbəb ola bilər və idrak funksiyalarına mənfi təsir göstərə bilər. Xüsusilə rafinə edilmiş şəkərlərin yaddaş və öyrənmə kimi prosesləri zəiflətdiyi elmi cəhətdən sübut edilmişdir. Bir çox insan şəkərdən imtina etdikdə daha aydın düşünə bildiklərini, diqqətlərinin artdığını və zehni yorğunluğun azaldığını bildirirlər.

Şəkərin yuxu keyfiyyətinə də mənfi təsiri var. Xüsusilə axşamlar istehlak edilən şəkərli qidalar gecə boyunca qan şəkərində dalğalanmalara səbəb olur və bu da tez-tez oyanmalara və yuxu keyfiyyətinin aşağı düşməsinə səbəb olur. Şəkər qəbulunu azaldan insanların daha sabit yuxu rejimlərinə sahib olduqları və səhərlər daha çox dincəlmiş hiss etdikləri müşahidə edilmişdir.

Aygün