Uşaqlarda qəbizlik: - həzm pozuntusu, yoxsa gizli problem?

  • 2026.04.18 17:10
  • 95 Baxış
Uşaqlarda  qəbizlik:   - həzm pozuntusu, yoxsa gizli problem?


Uşaqlarda qəbizlik pediatrik praktikada ən çox rast gəlinən problemlərdən biridir. Lakin bir çox valideyn bunu sadəcə “uşaq normal tualetə getmir” kimi qiymətləndirir. Halbuki qəbizlik həzm sistemi, sinir sistemi və psixoloji faktorların birgə nəticəsi ola bilər.

Medicina.az xəbər verir ki, tibbi ədəbiyyatda qəbizlik Constipation kimi tanınır və uşaqlarda uzunmüddətli olduqda ciddi fəsadlara səbəb ola bilər.


1. Lif (Fiber) Azlığı

Uşaqların qidalanmasında:
Fast food
Şirniyyat
Ağ undan hazırlanmış məhsullar çox olduqda bağırsaq hərəkətliliyi zəifləyir.

Mexanizm:


Lif bağırsaqda suyu saxlayır və nəcis kütləsini yumşaldır. Onun çatışmazlığı isə:
Sərt nəcis
Ağrılı defekasiya
Qəbizlik yaradır.

2. Su Azlığı – Görünməyən Risk


Uşaqlar çox vaxt kifayət qədər su içmir.
Nəticə:
Bağırsaqda su azalır
Nəcis quruyur
Çıxış çətinləşir.
Bu faktor xüsusilə isti havalarda və aktiv uşaqlarda daha da güclənir.

3. Bağırsaq hərəkətinin zəifliyi


Bəzi uşaqlarda bağırsaq peristaltikası zəif olur. Bu hal Peristalsis prosesinin ləngiməsi ilə bağlıdır.
Səbəblər:
Az hərəkət (oturaq həyat tərzi)
Uzun müddət tualeti saxlamaq
Sinir sistemi həssaslığı

4. Psixoloji – “Tualetdən Qorxu” Sindromu


Uşaqlarda qəbizliyin ən çox gözdən qaçan səbəblərindən biri psixoloji amillərdir.


Bağçada və ya məktəbdə tualetdən istifadə etmək istəməmək
Ağrılı defekasiya sonrası qorxu
Stress və narahatlıq
Bu vəziyyət Functional Constipation kimi qiymətləndirilir.

5. Qida Dözümsüzlükləri və Allergiyalar

Bəzi uşaqlarda müəyyən qidalar bağırsaqda iltihab yaradır.
Ən çox rast gəlinənlər:
Süd məhsulları (laktoza həssaslığı)
Qlüten
Bu hallarda bağırsaq funksiyası pozulur və qəbizlik inkişaf edir.


Araşdırmalar göstərir ki, uzunmüddətli qəbizlik uşaqlarda:
Bağırsaq mikrobiotasını pozur
İmmuniteti zəiflədir
Hətta davranış və əhval dəyişikliklərinə təsir edə bilər.


Əgər uşaqda:


3–4 gündən çox tualetə getməmə
Nəcisdə qan
Şiddətli qarın ağrısı
İştahsızlıq varsa, pediatr müayinəsi vacibdir.

Aygün Musayeva