Beyin də məşq istəyir: Demensiyaya qarşı erkən addımlar
- 2026.07.29 10:28
- 121 Baxış
Bəzən açarın yerini və ya tanış bir insanın adını unutmaq hər kəsdə ola bilər. Ancaq unutqanlıq gündəlik həyata təsir etməyə başlayırsa, insan eyni sualları təkrar verir, tanış işləri görməkdə və qərar verməkdə çətinlik çəkirsə, bu dəyişikliklər diqqətdən kənarda qalmamalıdır.
Medicina.az xəbər verir ki, demensiya yalnız yaddaş zəifliyi deyil. Bu vəziyyət düşünmə, danışma, diqqət, planlaşdırma və gündəlik fəaliyyəti müstəqil yerinə yetirmə qabiliyyətinə təsir edir.
Demensiya yaşlı insanlarda daha çox müşahidə olunsa da, qocalığın normal və qaçılmaz hissəsi hesab edilmir. Onun ən geniş yayılmış forması Alzheimer xəstəliyidir. Damar mənşəli demensiya isə beyində qan dövranının pozulması, insult və damar zədələnmələri ilə əlaqəli ola bilər.
İlk əlamətlər nələrdir?
Demensiya adətən tədricən inkişaf edir. İlk mərhələdə insan yaxın zamanda baş vermiş hadisələri unuda, eyni söhbəti və ya sualı təkrarlaya, uyğun sözü tapmaqda çətinlik çəkə bilər. Pul hesablamaları, dərmanların vaxtında qəbulu, yemək hazırlamaq və gündəlik plan qurmaq kimi əvvəllər asan görülən işlər çətinləşə bilər.
Bəzi insanlarda əhvali-ruhiyyə və davranış dəyişiklikləri, səbəbsiz narahatlıq, qapanma və əvvəlki fəaliyyətlərə marağın azalması da müşahidə olunur.
Lakin unutqanlıq həmişə demensiya demək deyil. Yuxusuzluq, stress, depressiya, vitamin B12 çatışmazlığı, qalxanabənzər vəzin fəaliyyətində pozulma və bəzi dərmanların təsiri də oxşar şikayətlər yarada bilər. Buna görə düzgün diaqnostika vacibdir.
Diaqnoz necə qoyulur?
Qiymətləndirmə zamanı həkim xəstənin və yaxınlarının müşahidələrini dinləyir, yaddaş, diqqət və düşünmə qabiliyyətini yoxlayan testlər aparır. Lazım gəldikdə qan analizləri, kompüter tomoqrafiyası və ya maqnit-rezonans müayinəsi təyin olunur.
Bu müayinələrin məqsədi yalnız demensiyanı müəyyən etmək deyil, eyni zamanda yaddaş zəifliyinə səbəb ola bilən və müalicəsi mümkün olan digər problemləri aşkar etməkdir.
İnteqrativ tibbdə erkən dəstək
Demensiyanın erkən mərhələsində dəstəyin əsas məqsədi insanın zehni və fiziki fəaliyyətini mümkün qədər uzun müddət qorumaq, yanaşı xəstəliklərə nəzarət etmək və həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaqdır. Bunlarla yanaşı, İnteqrativ tibbdə erkən dəstək məqsədilə kiçikdozalı Cerebrum compositum, Coenzyme compositum, Hepar compositum preparatlarından istifadə olunur. Preparatlar beyin qan dövranını yaxşılaşdırır, qaraciyərdə detoksikasiya proseslərini aktivləşdirir. Həkim nəzarəti altında istifadə olunmalıdır.
Riski azaltmaq üçün nə etmək olar?
Müntəzəm fiziki hərəkət etmək, sağlam qidalanmaq, siqaretdən uzaq durmaq, qan təzyiqini, şəkəri və xolesterini nəzarətdə saxlamaq vacibdir. Gəzinti, üzgüçülük və yaşa uyğun yüngül idman həm qan dövranını, həm də ümumi sağlamlığı dəstəkləyir.
Beyni aktiv saxlamaq da əhəmiyyətlidir. Kitab oxumaq, yeni bacarıqlar öyrənmək, ailə və dostlarla ünsiyyəti davam etdirmək, eşitmə və görmə problemlərini vaxtında aradan qaldırmaq tövsiyə olunur.
Unutqanlıq gündəlik həyata təsir etməyə başladıqda bunu yalnız yaşla əlaqələndirmək düzgün deyil. Vaxtında həkimə müraciət etmək problemin səbəbini müəyyən etməyə və uyğun dəstək proqramını daha erkən başlamağa imkan verir.
Ətraflı məlumat üçün: (012 / 050 / 055 / 070) 430 89 89
Ən Çox Oxunanlar
Yeni Xəbərlər
