Yeməkdən sonra yaranan baş ağrısı (postprandial baş ağrısı) klinik praktikada tez-tez rast gəlinən, lakin çox zaman düzgün qiymətləndirilməyən bir simptomdur.
Bu vəziyyət sadəcə həzm sistemi ilə bağlı olmayıb, həm də sinir sistemi, hormonal balans və damar reaksiyaları ilə sıx əlaqəlidir.
1. Qan şəkərinin kəskin dəyişməsi (Postprandial Hipoqlikemiya)
Yeməkdən sonra baş ağrısının ən yayılmış səbəblərindən biri Postprandial Hypoglycemia vəziyyətidir.
Karbohidratla zəngin qida qəbulundan sonra insulin sürətlə yüksəlir
Qanda qlükoza sürətlə düşür
Beyin qlükoza çatışmazlığı yaşayır.
Simptomlar:
Baş ağrısı
Əsəbilik
Tərləmə
Ürək döyüntüsü...
2. Kimyəvi Maddələr
Bəzi qidalarda olan maddələr beyində damar genişlənməsi yaradaraq baş ağrısını aktivləşdirir.
Ən riskli maddələr:
Tiramin (pendir, kolbasa)
Nitratlar (emal olunmuş ətlər)
Monosodium glutamat (MSG)
Bu faktorlar xüsusilə miqrenə meyilli şəxslərdə güclü təsir göstərir.
3. Qan təzyiqinin yüksəlməsi
Yeməkdən sonra bəzi insanlarda Postprandial Hypotension müşahidə olunur.
Qan həzm sisteminə yönəlir
Beyinə gedən qan azalır
Nəticədə baş ağrısı və halsızlıq yaranır.
Bu hal xüsusilə yaşlı insanlarda daha çox rast gəlinir..
4. Həzm sistemi ilə bağlı problemlər.
Son araşdırmalar göstərir ki, bağırsaq və beyin arasında güclü əlaqə mövcuddur.
Bu əlaqə Gut-Brain Axis adlanır.
Pozulma olduqda:
Qaz və şişkinlik
İltihab olur.
5. Qidaya dözümsüzlük
Bəzi insanlar fərq etmədən müəyyən qidalara qarşı həssas olur:
Ən yayılmış:
Laktoza dözümsüzlüyü
Qlüten həssaslığı
Bu hallar bağırsaqda iltihab yaradaraq baş ağrısına səbəb ola bilər.
6. Susuzluq
Yemək zamanı kifayət qədər su qəbul edilmədikdə:
Qanın qatılaşması
Beyinə oksigen çatışmazlığı
Baş ağrısı
7. Çox yemək
Mədə genişlənir
Diafraqmaya təzyiq artır
Beyinə gedən qan axını dəyişir
Bu isə reflektor baş ağrısına səbəb ola bilər.
Araşdırmalar göstərir ki, yeməkdən sonra baş ağrısı bəzi hallarda erkən diabet, damar xəstəlikləri və hətta nevroloji pozuntuların ilk siqnalı ola bilər.
Əgər səndə:
Hər yeməkdən sonra baş ağrısı yaranırsa
Ağrı güclüdür və artırsa
Baş gicəllənmə və görmə pozuntusu varsa, mütləq tibbi müayinə lazımdır.
Aygün Musayeva