Bədən niyə özünə hücum edir? - Autoimmun xəstəliklərin sirri

  • 2026.06.26 19:56
  • 138 Baxış
Bədən niyə özünə hücum edir?   -   Autoimmun xəstəliklərin sirri


Normalda immun sistemi bədənimizi virus, bakteriya və digər yad mikroorqanizmlərdən qoruyur.

Lakin bəzən bu sistem "səhv tanıyır" və öz sağlam hüceyrələrini yad hesab edərək onlara hücum etməyə başlayır. Bu vəziyyət autoimmun xəstəlik adlanır.


Medicina.az xəbər verir ki, tibb bu prosesin tək bir səbəbdən yaranmadığını göstərir. Adətən bir neçə amil birlikdə rol oynayır:

Genetik meyillilik – bəzi insanlarda irsi risk daha yüksək olur.

Virus və ya bakterial infeksiyalar – bəzi infeksiyalar immun sisteminin fəaliyyətini dəyişdirə bilər.

Ətraf mühit faktorları – siqaret, bəzi kimyəvi maddələr və ultrabənövşəyi şüalar təsir göstərə bilər.

Hormonal dəyişikliklər – buna görə bəzi autoimmun xəstəliklər qadınlarda daha çox rast gəlinir.

Xroniki stress – stress immun sisteminə təsir edə bilər, lakin təkbaşına autoimmun xəstəliyin səbəbi hesab edilmir.

Hansı orqanlara hücum edə bilər?

İmmun sistemi müxtəlif toxumalara hücum edə bilər:

Oynaqlara
Qalxanabənzər vəziyə
Dəriyə
Bağırsaqlara
Sinir sisteminə
Böyrəklərə və digər orqanlara

Əlamətlər


Autoimmun xəstəliklərdə simptomlar fərqli olsa da, tez-tez bunlar müşahidə olunur:


Davamlı yorğunluq
Oynaq ağrısı və şişkinlik
Əzələ zəifliyi
Dəri səpgiləri
Həzm problemləri
Uzunmüddətli, səbəbi aydın olmayan iltihab

Müalicə mümkündürmü?

Bu xəstəliklərin çoxunda məqsəd immun sisteminin həddindən artıq reaksiyasını nəzarət altına almaq, iltihabı azaltmaq və orqan zədələnməsinin qarşısını almaqdır. Müalicə xəstəliyin növünə görə fərqlənir və həkim tərəfindən təyin edilir.


İnsan immun sistemi hər gün milyonlarla hüceyrəni "yoxlayır". Sağlam orqanizmdə xüsusi tənzimləyici mexanizmlər onun öz toxumalarına hücum etməsinin qarşısını alır. Autoimmun xəstəliklərdə isə bu qoruyucu mexanizmlərin işi müxtəlif səbəblərdən pozula bilər.

Aygün Musayeva