Bir evdə niyə biri çox xəstələnir, o biri yoluxmur? – Səbəb açıqlandı

  • 2026.01.17 18:25
  • 60 Baxış
Bir evdə niyə biri çox xəstələnir, o biri yoluxmur?   –  Səbəb açıqlandı



Bir evdə yaşayanların birinin daim xəstələnməsini, virusa yoluxması. xəstəliyi evə gətirməsi, amma digər bir-iki nəfərin heç xəstələnməməsi yəqin çoxunun diqqətini cəlb edib.

Medicina.az xəbər verir ki,Biotexnologiya və Sənaye Əczaçılığı kafedrasının dosenti və əczaçılıq elmləri doktoru Mariya Zolotareva bu barədə maraqlı açıqlama edib.

Eyni evdə yaşayan insanlar tez-tez toz və kif səbəbindən xəstələnə bilərlər.
Bəzi binalarda sakinlərin illərlə davamlı rinit, bronxit və allergiyadan əziyyət çəkdiyi, digərlərində isə bu cür problemlərin daha az rast gəlindiyi fenomenin elmi əsası var imiş.


"İnsanların rifahındakı fərq qapalı mühitin spesifik fiziki və bioloji parametrləri ilə izah olunur.Xroniki xəstəliklərin inkişafına və sağlamlığın ümumi pisləşməsinə səbəb olan əsas amillər bioloji çirkləndiricilər, asılı toz hissəcikləri və zəif hava dövranıdır”.

Yaşayış məkanının mikroiqlimi mikroskopik göbələklərin inkişafı üçün ideal şərait yarada bilər. Küfün böyüməsi üçün 60 faizdən yuxarı rütubət və 18 ilə 25 dərəcə Selsi arasında sabit bir temperatur tələb olunur. Bu cür şərait tez-tez qeyri-kafi istilik olan otaqlarda, xroniki sızma olan ərazilərdə və ya hava dövranının qeyri-kafi olduğu yerlərdə inkişaf edir. Küfün buraxdığı sporlar güclü qıcıqlandırıcılar və allergenlər kimi çıxış edir.

"Belə bir atmosferə daimi məruz qalma kəskinləşmələrə və allergik rinit, bronxial astma və atopik dermatitin inkişafına səbəb ola bilər.

Mənzildə küf həmişə vizual olaraq nəzərə çarpmır, lakin müəyyən bir otaqdan kənarda uzun müddət qaldıqdan sonra yox olan xarakterik nəm qoxusu və sakinlərdə davamlı simptomlarla müəyyən edilə bilər".


Mürəkkəb, çoxkomponentli qarışıq olan məişət tozu da əhəmiyyətli bir amildir. Buraya mikroskopik gənələr, onların tullantıları, allergenlər, polen hissəcikləri və bitirmə materiallarından kimyəvi birləşmələr daxildir. Toz gənələrinin konsentrasiyası zəif ventilyasiya və yüksək rütubət şəraitində arta bilər və kiflə sinergetik təsir yaradır. Bu mürəkkəb qıcıqlandırıcı qarışığına daimi məruz qalma immun sisteminin həssaslığını tədricən artırır. Nəticədə, hətta allergiyası olmayan insanlarda belə tənəffüs yollarında davamlı, aşağı dərəcəli iltihab inkişaf edə bilər.

"Bütün riskləri birləşdirən və ya onları ya azaldan, ya da daha da ağırlaşdıran əsas element ventilyasiya sistemidir.

Effektiv hava mübadiləsi artıq nəmi, karbon qazını və çirkləndiriciləri aradan qaldırır. Bir çox binaya xas olan təbii təchizatı və işlənmiş havalandırma, pəncərə çərçivələrindəki çatlardan havanı çəkmək üçün nəzərdə tutulmuşdu.

Alternativ hava giriş cihazları təmin etmədən möhürlənmiş ikiqat şüşəli pəncərələrin quraşdırılması bu tarazlığı pozur. Nəticədə, köhnəlmiş hava çıxarılmır, əksinə içəridə toplanır. Təmiz havanın olmaması da nəmi saxlayır və kif və toz gənələrinin böyüməsi üçün şərait yaradır”.


Aygün Musayeva