Alimlər insanların ən çox ağrıdan şikayət etdikləri həyat dövrünü müəyyən ediblər.
Medicina.az xəbər verir, elmi araşdırma gözlənilməz bir nəticəni ortaya qoydu: ağrı şikayətlərinin ən kəskin artımı yaşlılıq dövründə deyil, 55 yaşa qədər olan dövrdə müşahidə olunur. Tədqiqatçılar "qlobal ağrı xəritəsi" yaratmaq məqsədilə 35 il ərzində 118 ölkədən 6,1 milyondan çox insan arasında sorğu keçiriblər.
Məlum olub ki, ağrı insanın həyatı boyu artmır. Burada 30-55 yaşları arasında bir "həssaslıq dövrü" (vulnerabilite pəncərəsi) mövcuddur. Həyatın aktiv və məhsuldar mərhələsində ağrı səviyyəsi davamlı olaraq artır, daha sonra isə sabitləşərək müəyyən bir səviyyədə qalır.
Qlobal miqyasda qadınlar kişilərə nisbətən daha çox ağrıdan şikayət edirlər. Xüsusilə baş ağrıları (miqren və dişlə əlaqəli ağrılar daxil olmaqla) və qarın nahiyəsindəki ağrılar qadınlar arasında çox rast gəlinir.
Ağrı sindromlarının zamanla inkişafı estafet qaçışını xatırladır. Miqren və mədə ilə bağlı ağrılar adətən gənclik və orta yaş dövründə ortaya çıxır; oynaqlar, bel və dizlərlə bağlı problemlər isə daha gec yaranır və yaş artdıqca tədricən şiddətlənir. Yayılma dərəcəsi əhəmiyyətli dərəcədə dəyişir: üz nahiyəsindəki ağrılar üçün bu göstərici 2% təşkil etdiyi halda, bel ağrılarında 40%-ə çatır.
Professor, nevroloq, tibb elmləri doktoru və Fənlərarası Tibb Assosiasiyasının rəhbəri Aleksey Danilov bunun səbəblərini və vəziyyəti necə idarə etmək lazım olduğunu izah edib.
Hər hansı bir tibbi vəziyyət üç ölçünün – bioloji, psixoloji və sosiomədəni amillərin qarşılıqlı təsiri nəticəsində yaranır. Burada möhkəm bioloji təməl var: təbiət qadınları daha həssas yaradıb və onlarda ağrı həddi daha aşağıdır. Kişinin sadəcə güclü bir siqnal kimi qəbul edə biləcəyi halı qadın ağrı kimi hiss edir.
Hormonal vəziyyət burada əsas rol oynayır – estrogenlər və onların reseptorları ağrının qavranılmasında birbaşa iştirak edir. Aybaşı dövrləri, hamiləlik və doğuş ciddi hormonal dəyişikliklərə səbəb olur.
Aygün Musayeva