Eyni vaxtda bir neçə dərmanı içmək olarmı?
- 2026.07.06 17:03
- 100 Baxış
Tək bir xəstəliyi müalicə etmək üçün eyni anda birdən çox dərman qəbul etmək olarmı? Niyə həkim müxtəlif xəstəlikləri olan bir xəstəyə bir neçə dərman təyin edərkən dəqiq qəbul rejimi təqdim etməlidir və xəstənin bu rejimə riayət etməsi niyə vacibdir?
Medicina.az xəbər verir ki, Piroqov Universitetinin Əczaçılıq və Tibbi Kimya İnstitutunun Əczaçılıq şöbəsinin müdiri Nina Kiseleva bu suala cavab verib:
"Bir xəstə eyni anda çox sayda dərman qəbul etdikdə, bu, polifarmasiya adlanır və bu gün aktual tibbi problemdir. Adətən, polifarmasiya tək bir xəstə tərəfindən beş və ya daha çox dərmanın istifadəsinə aiddir. Bu, xüsusilə yaşlı və qoca xəstələr arasında yaygındır".
Bəzi hallarda bu yanaşma özünü doğruldur, müalicənin uğurla başa çatması üçün, xüsusən də vərəm, QİÇS və sair kimi mürəkkəb xəstəliklər üçün birdən çox dərman təyin etmək lazımdır.
Professor vurğulayır ki, bu cür terapiya xəstənin vəziyyətini, o cümlədən laboratoriya parametrlərini daim izləməklə aparılmalıdır.
"Əlbəttə ki, polimorbidlik (patogenetik cəhətdən əlaqəli olub-olmamasından asılı olmayaraq, tək bir xəstədə iki və ya daha çox eyni vaxtda xroniki xəstəliyin olması) ilə təyin olunan dərmanların sayı artır.
Məsələn, xəstədə hipertoniya, mədə xorası və 2-ci tip şəkərli diabet varsa. Bu halda, mənfi reaksiyaların riski əhəmiyyətli dərəcədə artır, yalnız baş ağrısı, ürəkbulanma və qusma kimi yüngül reaksiyalar deyil, həm də xəstəxanaya yerləşdirilməsini tələb edən və hətta həyati təhlükə yarada bilən ağır reaksiyalar da baş verir".
Eyni vaxtda 2-3 dərman qəbul edərkən yan təsir riski 39%-dir.
4-5 dərman qəbul edərkən risk 88%-dir.
6-7 dərman qəbul edərkən mənfi təsirlərin riski 100%-ə çatır.
Dərmanların düzgün kombinasiyasını necə seçmək olar?
Həkim ən təsirli və təhlükəsiz dərman kombinasiyalarını seçməlidir və birdən çox dərman qəbul edilirsə, klinik farmakoloqa müraciət etmək lazımdır:
"Bəzi kombinasiyalar terapevtik təsiri əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər. Məsələn, antihipertenziv dərmanların effektivliyi diklofenak, ibuprofen və digərləri kimi qeyri-steroid iltihab əleyhinə dərmanlar (QSİƏP) tərəfindən azaldıla bilər.
Bir dərmanın digərinin udulmasına, xaric olmasına və ya metabolizmasına müdaxilə etməsi də adi haldır. Həkimin işi müalicənin faydalarının mənfi reaksiyaların risklərindən daha çox olması üçün dərman kombinasiyasını seçməkdir", - deyə professor vurğulayıb.
Aygün Musayeva
Ən Çox Oxunanlar
Yeni Xəbərlər
