Yoluxmuş gəmiricilərin sidiyi, nəcisi və tüpürcəyi ilə təmas yolu ilə ötürülə bilən hantavirus, xüsusən də qapalı məkanları təmizləyənlər üçün risk yaradır. Koronavirus pandemiyasından sonra müxtəlif növ viruslara qarşı qlobal həssaslıq davam etsə də, hantavirus halları ilə bağlı xəbərlər ictimaiyyətin narahatlığına səbəb olub.
Cənubi Atlantikada Argentinadan Qərbi Afrikadakı Kabo Verdeyə gedən sərnişin gəmisində hantavirus simptomlarının görünməsi xəstəliyi yenidən ön plana çıxarıb. ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzlərinin "3-cü səviyyəli təcili yardım" kodu ilə hantavirus hallarını izlədiyi və Böyük Britaniyada da yeni bir halın aşkarlandığı bildirilib. Bunlardan sonra xəstəliyin necə ötürüldüyü, hansı simptomları yaratdığı və kimin daha yüksək risk altında olduğu ilə bağlı suallar yaranıb.
Medicina.az xəbər verir ki, hantavirus ümumiyyətlə yoluxmuş gəmiricilərin sidiyi, nəcisi və tüpürcəyi ilə təmas yolu ilə ötürülür. Virus, xüsusilə uzun müddət bağlı qalan yerlərdə, məsələn, anbarlarda, tövlələrdə, zirzəmilərdə, kənd yerlərində və gəmiricilərin tez-tez rast gəlindiyi ərazilərdə risklidir.
Hantavirus infeksiyası əvvəlcə qripəbənzər simptomlarla özünü göstərər. Qızdırma, zəiflik, əzələ ağrıları, baş ağrısı və ürəkbulanma ilk əlamətlərdəndir. Buna görə də, ilkin mərhələlərdə xəstəlik adi yuxarı tənəffüs yolu infeksiyası və ya mövsümi qrip ilə qarışdırıla bilər. Lakin vəziyyət sonrakı mərhələlərdə daha da pisləşə bilər. Nəfəs darlığı, öskürək və ciddi ağciyər problemləri yaranar.
Tənəffüs çətinliyi yaşayan insanlara dərhal tibbi yardım almaq tövsiyə olunur. Qəti diaqnoz laboratoriya müayinələri vasitəsilə qoyulur. Xəstənin təmas tarixçəsi də diaqnostik prosesdə vacibdir. Lazım gələrsə, ağciyər və böyrək funksiyasını qiymətləndirmək üçün əlavə testlər aparıla bilər.
Hantavirus üçün ən riskli vəziyyətlərdən biri uzun müddətdir bağlı olan sahələri qoruyucu vasitələrdən istifadə etmədən təmizləməkdir. Virus hissəcikləri gəmirici nəcisi, sidik və ya tüpürcəklə çirklənmiş ərazilərdə təmizlik zamanı havaya yayıla bilər. Bu hissəcikləri nəfəs almaq infeksiya riskini artırar. Kənd təsərrüfatı işçiləri, fermerlər, düşərgəçilər, anbar işçiləri, kənd yerlərində yaşayan insanlar və uzun müddət istifadə olunmayan evləri və ya iş yerlərini təmizləyənlər daha yüksək risk qrupundadırlar. Siçanların və gəmiricilərin yaşayış sahələrinə girməsinin qarşısını almaq üçün qida məhsullarını bağlı qablarda saxlamaq, yaşayış sahələrini müntəzəm olaraq təmizləmək və qapalı məkanları diqqətlə havalandırmaq vacibdir. Hantavirusa qarşı spesifik antiviral müalicənin olmadığı bildirilsə də, erkən mərhələlərdə tətbiq olunan dəstəkləyici müalicələrlə sağalma şansının artırıla biləcəyi deyilir. Buna görə də, simptomların erkən aşkarlanması və riskli təmasdan sonra tibbi yardım axtarılması böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Aygün
Medicina.az