İnsan bədəni düşündüyümüzdən daha dözümlüdür. Bəzi orqanlar olmadan da uzun illər yaşamaq mümkündür.
1. Öd Kisəsi
Ən çox çıxarılan orqanlardan biridir.
Öd kisəsi olmadan:
İnsan normal yaşaya bilər.
Sadəcə bəzi yağlı qidalar həzmdə narahatlıq yarada bilər.
2. Kor Bağırsaq (Appendiks)
Uzun illər faydasız hesab edilirdi.
Çıxarıldıqdan sonra:
İnsan tam normal yaşayır.
3. Dalaq
Dalaq immun sistemində rol oynayır.
Çıxarıldıqdan sonra:
Yaşamaq mümkündür.
İnfeksiyalara qarşı diqqətli olmaq lazımdır.
4. Bir Böyrək
Minlərlə insan: Bir böyrəklə doğulur,
Və ya bir böyrəyini donor kimi verir.
Bir sağlam böyrək çox vaxt kifayət edir.
5. Bir Ağciyər payı
Bəli, mümkündür.
Bir ağciyərlə:
İnsan yeriyə,
işləyə,
hətta idman edə bilər.
6. Mədə
Bəzi xərçəng xəstələrində mədə tam çıxarılır.
Sonra:
Bağırsaqlar yeni həzm sisteminə uyğunlaşdırılır.
7. Qalxanabənzər Vəzi (Tiroid)
Tam çıxarıldıqdan sonra:
Hormon dərmanları qəbul etməklə normal həyat mümkündür.
8. Reproduktiv Orqanlar
Uşaqlıq, yumurtalıqlar və ya xayalar olmadan yaşamaq mümkündür.
Lakin hormonal və reproduktiv funksiyalar dəyişir.
İnsan Hansı Orqanlar Olmadan Yaşaya Bilməz?
❌ Beyin
❌ Ürək
❌ Qaraciyərin böyük hissəsi
❌ Hər iki böyrəyin funksiyasının tam itməsi (dializ və ya transplantasiya olmadan)
❌ Hər iki ağciyərin funksiyasının dayanması
Alimlər hesab edir ki, insanın yaşaması üçün ən vacib orqanlardan biri olan qaraciyər özünü yeniləyə bilir.
Qaraciyərin təxminən 25%-i qalsa belə, müəyyən hallarda yenidən böyüyərək funksiyasını bərpa edə bilər.
Aygün Musayeva