Uşağınız ekran qarşısında neçə saat vaxt keçirir? - Kritik yaş hədləri
- 2026.03.03 21:41
- 89 Baxış
Türkiyəli mütəxəssis Dr. Mustafa Burak Seven, uşaqlarda ekran istifadəsinin yaşa görə məhdudlaşdırılmalı olduğunu və xüsusilə həyatın ilk iki ilində ekrana məruz qalmağın tövsiyə edilmədiyini bildirdi.
Medicina.az xəbər verir ki, Seven ilk 24 ayda körpələrin toxunaraq, göz təması quraraq və səs tonlarını eşitməklə öyrəndiyini deyib:
"Ekran bu inkişaf prosesini əvəz edə bilməz. Bundan əlavə, hətta arxa planda "onsuz da izlənilmədiyi" deyilən televizor belə uşaq üçün stimul təşkil edir və onun inkişafına mənfi təsir göstərir.
Əgər ekranlar 24-36 ay arasında istifadə ediləcəksə, bu, valideyn nəzarəti altında edilməlidir və gündəlik vaxt 10-15 dəqiqədən çox olmamalıdır. Uşaqlar ekranlarla tək buraxılmamalıdır. İzlənilən məzmun haqqında danışmaqla aktiv iştirak təmin edilməlidir".
Seven məktəbəqədər dövrdə ekran istifadəsində müntəzəmliyin vacibliyini vurğulayıb:
"3-5 yaş arası ümumi gündəlik ekran vaxtı 1 saatdan çox olmamalıdır. Ekran istifadəsinin başlanğıc və bitmə vaxtları aydın olmalıdır. Qeyri-müəyyən istifadə uşaqlarda krizlərə səbəb ola bilər.
Ekran istifadəsi ilə bağlı iki vacib qayda var. Ekranlardan yatmazdan ən azı bir saat əvvəl və yemək zamanı istifadə edilməməlidir. Hətta bu iki sadə qayda belə bir çox problemin qarşısını ala bilər.
Bundan başqa məktəb və yeniyetməlik dövründə ekran istifadəsinə nəzarət edilməlidir.
Gecələr telefonla yatmaq yuxu keyfiyyətini pozur. Yuxu rejimi pozulan uşaqlarda diqqət çatışmazlığı, əsəbilik və akademik göstəricilərin azalması müşahidə olunur. Telefonları və planşetləri uşağın otağında deyil, ümumi yerlərdə saxlamaq daha sağlam bir yanaşmadır".
Seven, valideynlərin etdiyi ən çox yayılmış səhvlərdən birinin ekranlardan mükafat kimi istifadə etmək olduğunu qeyd edib:
"Sakit ol, telefonunu götür" və ya "Yeməyini bitir, sənə planşet verəcəyəm" yanaşmaları ekranı daha dəyərli edir və gələcəkdə nəzarəti daha da çətinləşdirir. Ekranlardan mükafat və ya cəza kimi istifadə edilməməlidir. Telefonlarımızı daim istifadə edərkən uşağa 'telefonuna çox baxma' demək təsirli deyil. Evdə telefonsuz vaxt keçirmək olduqca faydalıdır. Ekranlar tamamilə qadağan edilməli olan bir vasitə deyil, lakin onlar məhdudlaşdırılmalıdır. Uşaqların ən çox ehtiyac duyduğu şey hələ də oynamaq, hərəkət etmək və real ünsiyyət qurmaqdır".
Aygün
Medicina.az
Ən Çox Oxunanlar
Yeni Xəbərlər
