Azərbaycan qadınlarında da rast gəlinən – İsterik nevroz – Əlamətləri

  • 2025.11.29 09:35
  • 61 Baxış
Azərbaycan qadınlarında da rast gəlinən – İsterik nevroz  – Əlamətləri


İsteriya nevrozun bir növüdür.

Nevroloji təsnifatda nevrasteniyadan sonra ikinci yerdədir. İsterik nevroz əsasən qadınlara və uşaqlara təsir edir.

“Medicina” xəbər verir ki, "İsteriya" termini özü Qədim Yunanıstandan gəlib, "bətn" kimi tərcümə olunan "ister" sözündən gəlir. Qədim həkimlər bu orqanın əsasən isterik nevrozun inkişafında məsul olduğuna inanırdılar. Bu pozuntu çox vaxt sadəcə pis xarakter və pis davranışın nəticəsi kimi qəbul edilir.

Səbəbləri


Onun inkişafında bir çox amillər rol oynayır. İsterik nevroz ən çox asanlıqla təsirlənən, həssas insanlarda inkişaf edir. Əsasən, isteriya özünü hipnoz etməkdir. İnsan, sanki ı xroniki hipnozun təsiri altındadır.


Xarakterik şəxsiyyət xüsusiyyətlərinə eqoizm, məqsədlərə çata bilməmək, ambisiya, aqressivlik və tez-tez əhval-ruhiyyə dəyişiklikləri daxildir. İsteriya uşağın daim diqqət mərkəzində olduğu, sevimli olduğu, daim əzizləndiyi və zarafatlarının bağışlandığı ailə tərbiyəsi ilə asanlaşdırılır. Lakin tam əks vəziyyət də baş verə bilər. Valideynlər uşağını rədd edib ona mənfi münasibət bəsləyirlərsə, onda isterik nevroz etiraz formasına çevrilir.

İsteriya tez-tez ailədə və ya iş mühitində baş verən mənfi hadisələrdən qaynaqlanır. Bu, valideynlərin boşanması, sevilən birinin xəstəliyi və ya ölümü, vəzifəsinin aşağı salınması və s. daxil ola bilər.

İsteriyanın təzahürləri çox müxtəlifdir. İsterik nevroz diaqnozu qoymaq üçün demək olar ki, bütün digər məlum xəstəliklər istisna edilməlidir.

İsterik nevrozlu xəstələr son dərəcə istedadlı böhtançılardır. Onların xəyali xəstəliyi hər kəsin diqqətini cəlb etmək üçün bir vasitə kimi xidmət edir. Onlar "xəstə" olmaqdan zövq alırlar. Və bunu mümkün olan ən rasional şəkildə necə edəcəyini bilirlər: istənilən stresli vəziyyətdə, məhz həmin anda "lazım olan" simptomlar ortaya çıxır.

İsteriyanın ümumi təzahürləri:

Hərəkət və hiss pozğunluqları: ayaqların və qolların "iflici", "səsin itirilməsi", "korluq", "karlıq".

Tiklər, müxtəlif əzələlərin, göz qapaqlarının qıcolmaları və konvulsiyalar. Lakin bunlar adi tiklərdən və obsesif hərəkətlərdən çox fərqlidir. İsteriyadan əziyyət çəkən insanların tutmaları həmişə nümayişkaranə olur, yalnız başqalarının yanında baş verir ki, hamı görə bilsin.

Bu tutmalar zamanı xəstə özünə xəsarət yetirməməyə çalışaraq ehtiyatla hərəkət edir.
Daxili orqanların "disfunksiyası": qusma, öskürək, sidik tutulması, bədənin müxtəlif yerlərində "ağrı", xəstə "udqunmur".

"Huşunu itirmə". Bu barədə "tutma"nın mahiyyətini dəqiq şəkildə əks etdirən köhnə bir aforizm var: "Huşunu itirəndə onu kimin tutacağını artıq bilir."
Çox vaxt xəstə xəstəliklərini saxtalaşdırdıqlarını belə anlamır.

Onlar özünühipnozun təsiri altındadırlar. Onları "ifşa etmək" üçün edilən hər hansı bir cəhd qalmaqal və qarşı ittihamlarla nəticələnəcək. Xəstələr bütün bədbəxtliklərində başqalarını günahlandırır, eyni zamanda öz səhvlərinə və uğursuzluqlarına qarşı yumşaq olmağa meyllidirlər.

Nə edə bilərsiniz?

İsterik xəstələrə sakitcə yaxınlaşmalısınız. Heç bir halda xəstəni xəstəliyinin əslində mövcud olmadığına, bunun uydurma olduğuna inandırmağa çalışmamalısınız. İsterik xəstələr üçün xəstəlik müdafiə reaksiyasıdır. Və onlar bu müdafiədən məhrum etməyə çalışan hər kəsə qarşı aqressiv olacaqlar.

Aygün Musayeva