Niyə yuxuda eyni insanı dəfələrlə görürük? Psixoloqlar və alimlər nə deyir?
Bir çox insan həyatının müəyyən dövrlərində eyni şəxsi yuxularında təkrar-təkrar gördüyünü bildirir. Bəzən bu insan yaxın qohum, keçmiş sevgili, dost və ya iş yoldaşı olur. Bəzən isə təəccüblüdür ki, həmin şəxslə uzun müddətdir əlaqə yoxdur, hətta illərdir görüşülməyib.
Bu vəziyyət insanlarda müxtəlif suallar yaradır: "Niyə məhz bu insanı görürəm?", "Bu bir işarədirmi?", "Yoxsa beynimin mənə vermək istədiyi mesaj var?"
Mütəxəssislər bildirirlər ki, yuxuların əksəriyyəti beynin yaddaş, duyğu və təcrübələri emal etmə prosesinin bir hissəsidir. Eyni insanın yuxularda təkrar görünməsi isə adətən müəyyən psixoloji və emosional səbəblərlə əlaqəli olur.
Medicina.az xəbər verir ki, insan yatarkən beyin tamamilə sönmür. Əksinə, xüsusilə REM yuxu mərhələsində olduqca aktiv işləyir. Gün ərzində yaşanmış hadisələr, duyğular, narahatlıqlar və xatirələr yenidən işlənir və yaddaşda təşkil olunur.
Bu səbəbdən yuxular çox vaxt beynin daxili "arxiv işi" kimi qiymətləndirilir.
1. Həll olunmamış emosiyalar
Psixoloqların fikrincə, eyni insanın yuxularda təkrar görünməsinin ən yayılmış səbəbi həmin şəxslə bağlı həll olunmamış emosiyalardır.
Bu emosiyalar:
Sevgi;
Həsrət;
Peşmanlıq;
Qəzəb;
Günahkarlıq hissi;
Bağlanma ehtiyacı ola bilər.
Bəzən insan şüurlu şəkildə bu hissləri unutduğunu düşünsə də, beyin onları hələ də emal etməyə davam edir.
2. Həmin insanı deyil, onun simvolunu görürük
Maraqlıdır ki, yuxulardakı insan hər zaman məhz özünü təmsil etmir.
Psixologiyada hesab olunur ki, bəzən insan yuxuda gördüyü şəxs vasitəsilə müəyyən xüsusiyyətləri və ya həyat dövrünü xatırlayır.
Məsələn:
Keçmiş müəllim bilik və istiqamət axtarışını;
Keçmiş sevgili itirilmiş hissləri;
Valideyn təhlükəsizlik və qayğı ehtiyacını;
Dost dəstək və ünsiyyət arzusunu simvolizə edə bilər.
Bu halda yuxu həmin insan haqqında deyil, onun təmsil etdiyi duyğular haqqında olur.
3. Beynin tanış simalara üstünlük verməsi
Beyin yuxular zamanı tamamilə yeni üzlər yaratmaqdan daha çox, yaddaşda olan simalardan istifadə edir.
Əgər müəyyən insan həyatınızda mühüm rol oynayıbsa və ya emosional iz buraxıbsa, beyin onu yuxu ssenarilərində daha tez-tez istifadə edə bilər.
4. Stress və narahatlıq
Araşdırmalar göstərir ki, stressli dövrlərdə insanlar keçmişlə bağlı yuxuları daha çox görürlər.
Çünki beyin təhlükəsizlik hissi axtararkən keçmiş xatirələrə müraciət edir. Bu zaman uzun illər əvvəlki insanlar belə yuxularda yenidən görünə bilər.
5. Beyin cavab axtarır
Bəzən insan müəyyən hadisə ilə bağlı daxilən cavab tapa bilmir.
Münasibətin niyə bitdiyi, hansı qərarın doğru olduğu və ya keçmişdə baş vermiş hadisələrin mənası kimi suallar tam həll olunmadıqda beyin həmin mövzuya yuxular vasitəsilə qayıda bilər.
Bu, beynin problemi yenidən analiz etməyə çalışmasının bir forması hesab olunur.
Eyni insanı yuxuda görmək onun sizi düşündüyü anlamına gəlirmi?
Xalq arasında belə inanclar geniş yayılıb. Lakin elm bu fikri təsdiqləmir.
Hazırda insanın yuxuda kimisə görməsinin həmin şəxsin onu düşündüyünü göstərdiyinə dair elmi sübut yoxdur.
Mütəxəssislərin fikrincə, yuxular daha çox yuxunu görən insanın daxili dünyası, duyğuları və yaddaşı ilə əlaqəlidir.
Nə vaxt diqqət yetirmək lazımdır?
Əgər eyni insan:
Uzun müddət təkrar-təkrar yuxulara girirsə;
Güclü emosional narahatlıq yaradırsa;
Yuxu keyfiyyətini pozursa;
Gündəlik həyatınıza təsir edirsə,
bu halda psixoloqla danışmaq faydalı ola bilər. Bəzən təkrarlanan yuxular insanın həll olunmamış emosional yükünün göstəricisi ola bilir.
Yuxuda eyni insanı dəfələrlə görmək adətən sirli və fövqəltəbii hadisə deyil. Psixologiya və nevrologiya bu vəziyyəti daha çox yaddaş, emosiyalar, keçmiş təcrübələr və beynin məlumatları emal etməsi ilə əlaqələndirir. Çox vaxt yuxuda gördüyümüz insanın özü deyil, onun həyatımızda təmsil etdiyi hisslər və xatirələr ön plana çıxır. Buna görə də təkrarlanan yuxular bəzən beynimizin bizə öz daxili dünyamız haqqında verdiyi bir mesaj kimi qiymətləndirilə bilər.
Aygün Musayeva
Medicina.az