İsti havada necə qidalanmalıyıq?
- 2026.07.27 23:11
- 224 Baxış
Yay aylarında temperatur 30 dərəcə Selsidən yuxarı olduqda qidalanmamıza diqqət yetirməliyik.
Medicina.az xəbər verir ki, çoxumuz isti havada çox aclıq hiss etmirik. İstidən əziyyət çəkdiyiniz zaman qidalanmanızla bağlı nəzərə alınmalı üç detal var.
Zülal qəbulu barədə narahat olmayın: Oksford Bruks Universitetinin qidalanma üzrə müəllimi Aisling Daly deyir: "İstilik dalğası zamanı daha çox zülala ehtiyacınız yoxdur." Amma əgər onu istəyirsinizsə, ən çox yayılmış zülal mənbələrindən bəzilərinin (məsələn, ət, toyuq və balıq) bişirilməsi lazım olacaq ki, bu da istidə narahatlığa səbəb ola bilər.
Əslində, hətta sadəcə zülal yemək və həzm etmək belə, digər qida qrupları ilə müqayisədə bədənimizdə daha çox istilik yaradır. Bunun səbəbi mədə, bağırsaq və qaraciyərin bu mürəkkəb molekulları parçalamaq və udmaq üçün enerjiyə ehtiyacı olmasıdır. Beləliklə, istədiyiniz biftek sizi tərlədə bilər. Zülal ehtiyacınızı mərcimək, qoz-fındıq, süd, tofu və pendirlə də ödəyə bilərsiniz.
Zülal ehtiyaclarınızı ödəyərkən bədən istiliyinizi aşağı salmaq üçün Dr. Daly lobya salatı, yumurta, əvvəlcədən bişmiş ət və bol miqdarda qatıq (dondurulmuş da daxil olmaqla) kimi qidalara diqqət yetirməyi təklif edir. Meyvə, tərəvəz və qatıqdan hazırlanmış smuzi (zülal üçün fıstıq yağı əlavə etməklə) asanlıqla balanslı və qidalı bir yemək təmin edə bilər. Həmçinin tuna, qızılbalıq və ya karides kimi yüngül balıqlara üstünlük vermək daha yaxşı ola bilər.
İsti olanda tərlə su itiririk, ona görə də həmin suyu əvəz etməliyik, əks halda susuzlaşırıq. Böyük Britaniya Milli Səhiyyə Xidməti (NHS) adətən gündə altı-səkkiz stəkan maye içməyi tövsiyə edir. İsti havalarda daha çox mayeyə ehtiyacınız ola bilər. "Hər kəs üçün vahid düzgün miqdar yoxdur, çünki bədəninizin nə qədər mayeyə ehtiyacı yaşınız, bədən ölçünüz, fəaliyyət səviyyəniz və sağlamlıq vəziyyətiniz kimi bir çox amillərdən asılıdır", - deyə Reading Universitetinin qida və qidalanma üzrə alimi Dr. Şarlotta Mills bildirir. Əlbəttə ki, su fasiləsinə ehtiyacı olanlar yalnız Dünya Kuboku futbolçuları deyil. Digər idmançılar, hamilə və əmizdirən qadınlar da daha çox su içməyə ehtiyacı olanlar arasındadır. Lakin bədəninizi su ilə təmin etmək sadəcə su şüşənizi bir neçə saatdan bir doldurmaq demək deyil.
Dr. Deyli deyir: "Suyumuzu sadəcə içmək yox, "yemək" lazımdır". "Meyvə və tərəvəzlərin 80-90%-i sudan ibarətdir", - deyə o əlavə edir. Xiyar, pomidor, kahı, kərəviz, qarpız və çiyələklərin hamısında su miqdarı 90%-dən çoxdur. Alma, yerkökü, bişmiş brokoli və armud, portağal, üzüm və ananas kimi meyvələrin tərkibində 80-89 faiz su var. Müqayisə üçün, bərk qaynadılmış yumurtanın tərkibində 75 faiz, həzm peçenyelərində isə cəmi 2,8 faiz su var. Hətta pendir və pomidorlu pizzalarda belə 38 faiz su, mağazadan alınan kartof qızartması isə 51 faizə qədər su ola bilər. Kifayət qədər su içib-içmədiyinizi yoxlamağın bir yolu sidiyin rənginə baxmaqdır. O, açıq sarı rəngdə olmalıdır. Sidiyiniz narıncı və ya qəhvəyi rəngdədirsə, bu, tullantıları süzgəcdən keçirən və sidik istehsal edən böyrəklərinizin bədəninizdə kifayət qədər su olmadığı üçün su saxladığına işarədir. Bu o deməkdir ki, bədəniniz susuzlaşıb və daha çox su içməlisiniz.
İSTİ İÇKİLƏR DƏ SƏRİNLƏŞDİRİR
Bilirik ki, bəzi insanlar çox isti olanda belə çay içirlər və bu, əslində elmi məntiqə uyğundur. Doktor Deylinin sözlərinə görə, isti və ya otaq temperaturunda içkilər sərinləmək üçün soyuq içkilər qədər faydalıdır.
Tədqiqatlar göstərir ki, isti içkidən sonra bədəniniz artıq istidən qurtulmaq üçün daha tez tərləyir, soyuq içkidən sonra isə daha yavaş tərləyir. Bədəniniz bədən istiliyini təxminən 37 dərəcə saxlamağa çalışır. Sevimli qəhvənizdən sadəcə isti olduğuna görə imtina etmək məcburiyyətində deyilsiniz. Lakin, çox kofein bədəninizin daha çox sidik ifraz etməsinə və susuzluğa səbəb ola bilər.
5-6 STƏKAN QƏHVƏ ÇOXDUR
Digər tərəfdən, matça bir fincan çaydan daha çox kofein ehtiva edir, lakin adi qəhvədən daha az. Doktor Deylinin sözlərinə görə, gündə bir və ya iki qəhvə bədəninizin maye balansına çox təsir göstərməyəcək, lakin beş və ya altı qəhvə mənfi təsirlərini göstərməyə başlayacaq.
Bu vaxt yemək vaxtlarınızı da tənzimləyə bilərsiniz: Səhər yeməyini erkən yeyin, nahar vaxtı çox isti olduqda qısa bir yuxu alın və sonra gec şam yeməyi yeyin.
Aygün
Medicina.az
Ən Çox Oxunanlar
Yeni Xəbərlər
