Lipoma –jirovik nədir və niyə yaranır?

  • 2026.03.11 17:55
  • 94 Baxış
Lipoma –jirovik nədir və niyə yaranır?


El arasında jirovik deyilən lipoma dedikdə, bu xəstəliyin mənşəyi ilə bağlı ən qorxulu diaqnozlar, o cümlədən xərçəng ağla gəlir. Mütəxəssisə müraciət etməzdən əvvəl panikaya düşməmək üçün bu cür şişlərin mənşəyini özünüz müəyyən etməyə çalışa bilərsiniz.

Bu lipomadır, ya yox?

Medicina.az xəbər verir ki, Lipoma, aydın şəkildə sərhədləri olan yumşaq, düyünlü şişdir, kənarları yuvarlaqdır. Basıldıqda, lipoma dəriyə yapışmadığı üçün asanlıqla hərəkət edir.

Lipomanın ölçüsü bədən çəkisindən asılı olaraq bir neçə millimetrdən bir neçə santimetrə qədər dəyişə bilər. Böyük lipomalar, xüsusən də oynaqların yaxınlığında yerləşərsə, narahatlığa səbəb ola bilər və ya hərəkəti məhdudlaşdıra bilər, lakin onlar adətən ağrısızdır.

Lipomaların yaranma səbəbləri hələ tam başa düşülməyib. Bunlar aktiv şəkildə böyüməyə və çoxalmağa başlayan yağ hüceyrələrindən (adipositlərdən) ibarət xoşxassəli şişlərdir. Lakin, onların inkişafına kömək edə biləcək bir neçə amil var:

Genetik meyl

Əgər yaxın qohumlarda (valideynlər, qardaşlar və ya bacılar) lipoma olubsa, onların inkişaf riski xeyli yüksəkdir.

Metabolik pozğunluqlar, xüsusən də lipid pozğunluqları

Bunlara diabet, piylənmə, hiperlipidemiya (qanda triqliserid səviyyəsinin yüksəlməsi) və karbohidrat mübadiləsi pozğunluqları daxil ola bilər.



Zədələr

Bəzi tədqiqatlar göstərir ki, yerli travma (göyərmələr, sıxılma) bu sahədə lipomalara səbəb ola bilər. Lakin, insanların əksəriyyətində əvvəlki travma olmadan lipoma inkişaf edir.

Hormonal dəyişikliklər

Lipomalarla yetkinlik və ya menopoz dövründə baş verən hormonal dəyişikliklər arasında mümkün əlaqəyə dair dəlillər mövcuddur, baxmayaraq ki, bu əlaqə qəti deyil və əlavə tədqiqat tələb edir.

Xəstəliklər və sindromlar

Derkum xəstəliyi və ya Qardner sindromu kimi vəziyyətlərin lipomaların inkişafına səbəb olduğuna inanılır.

Yaş

Lipomalar ən çox 40-60 yaş arası insanlarda rast gəlinir.

Həyat tərzi

Oturaq həyat tərzi, fiziki fəaliyyətin olmaması və fiziki hərəkətsizlik yağ toxumasının yığılmasına səbəb ola bilər ki, bu da lipoma riskini artırır.

Zərərli vərdişlə Bunlardan ən çox yayılmışı spirtli içkilərin sui-istifadəsidir.


Aygün Musayeva