Türkiyəli Daxili Xəstəliklər Mütəxəssisi Dr. Mahinur Şenol, artıq duzun yalnız qan təzyiqini qaldırmaqla yanaşı, qan damarlarından böyrəklərə qədər bütün bədənə necə zərər verdiyini izah edib.
“Cəmiyyətdə ən çox yayılmış səhv yalnız yeməyə əlavə edilən duzu nəzərə almaqdır. Lakin gündəlik duz qəbulunun böyük bir hissəsi çörək, pendir, zeytun, turşu, tomat pastası, hazır şorbalar, souslar və emal olunmuş ət məhsullarından gəlir. Xüsusilə də “gizli duz” adlanan bu mənbələr səbəbindən gündəlik limiti asanlıqla aşmaq olar.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) sağlam bir yetkin üçün gündəlik duz istehlakının 5 qramdan (təxminən bir çay qaşığı) çox olmamasını tövsiyə edir.
Dad gücləndirici kimi istifadə edilən duz, qida sənayesində də raf ömrünü uzatmaq üçün üstünlük təşkil edir. Buna görə də, qablaşdırılmış məhsulların üzərindəki etiketləri oxumaq vərdişi çox vacibdir.
Həddindən artıq duz istehlakı bədəndə suyun tutulmasına, qan həcminin və qan təzyiqinin artmasına səbəb olur".
Mütəxəssis Dr. Şenol bildirib ki, duz istehlakının azaldılması, xüsusən də hipertoniya xəstələri üçün dərman qəbul etmək qədər vacib bir addımdır:
"Ailəsində hipertoniya tarixçəsi olan şəxslər, diabet xəstələri və 40 yaşdan yuxarı olanlar daha diqqətli olmalı olmalıdır.
Müntəzəm qan təzyiqi ölçülməlidir. Həddindən artıq duz böyrəklərə yükü artırır və zamanla böyrək funksiyasının pisləşməsinə səbəb ola bilər. Bu, həmçinin ateroskleroz riskini artırır və ürək-damar xəstəliklərinə yol açır. Uzunmüddətli perspektivdə sümük sağlamlığına da mənfi təsir göstərə bilər.
Uşaqlara erkən yaşda yüksək duzlu qidalar verilməməlidir. Uşaqların dad tumurcuqları böyüklərdən daha həssasdır.
Erkən yaşda yüksək duz istehlakı sonrakı illərdə hipertoniya riskini artıra bilər. Buna görə də evdə hazırlanmış yeməklərdə duz miqdarı azaldılmalı və süfrədə duz qabı saxlanılmamalıdır”.
Mahinur Şenol duz istehlakını azaltmaq istəyənlərə aşağıdakı məsləhətlər verib:
- Yemək bişirərkən duzu tədricən azaldın.
- Süfrədə duz saxlamayın.
- Qablaşdırılmış məhsulların etiketlərindəki natrium tərkibini yoxlayın.
- Turşu, duzlu su və emal olunmuş ət məhsullarını məhdudlaşdırın.
- Duz əvəzinə ədviyyat, limon, sarımsaq və təzə otlarla dad əlavə edin.
- Çöldə yemək yeyərkən az duzlu seçimlərə üstünlük verin.
“Duz istehlakına nəzarət sağlam ürək, tarazlı qan təzyiqi və güclü böyrəklər üçün vacib bir addımdır. Profilaktik tibbin ən fundamental elementlərindən biri qidalanma vərdişlərimizi yenidən nəzərdən keçirməkdir".
Aygün
Medicina.az