Xərçəng analizlə təkbaşına təsdiqlənmir — şübhə yaradır və istiqamət göstərir.
Medicina.az praktik olaraq onkologiyada ən çox istifadə olunan və vacib sayılan müayinələri təqdim edir:
1. Qan ümumi analizi (CBC)
Bu, ən ilkin və baza analizdir.
Nəyə baxılır:
Hemoglobin (anemiya varmı?)
Leykositlər (iltihab və ya qan xəstəlikləri)
Trombositlər
Vacib məqam: Bəzi xərçənglərdə:
səbəbsiz anemiya
leykosit dəyişiklikləri
trombosit pozulmaları görülə bilər.
2. Biokimyəvi qan analizləri
Orqanların vəziyyətini göstərir:
Qaraciyər fermentləri (ALT, AST)
Böyrək göstəriciləri (kreatinin, urea)
LDH (xüsusilə vacib göstərici – hüceyrə dağılmasını göstərə bilər)
LDH yüksəkdirsə, bu bəzən aktiv hüceyrə parçalanması və ya şiş proseslərində olur.
3. Şiş markerləri (Tumor markerlər)
Ən çox istifadə olunanlar:
PSA → prostat xərçəngi
CA-125 → yumurtalıq (ovaryan)
CEA → bağırsaq və bəzi digər xərçənglər
CA 19-9 → mədəaltı vəzi və həzm sistemi
AFP → qaraciyər və bəzi testis şişləri
β-hCG → bəzi germ hüceyrə şişləri
Özbaşına vermək olmaz.
4. İmmunoloji və iltihab göstəriciləri
CRP
ESR (EÇS)
bədəndə iltihab
gizli proseslər
bəzi xroniki xəstəliklər haqqında məlumat verir.
5. Görüntüləmə müayinələri (çox vacib mərhələ)
Ultrasəs (USM)
Qarın boşluğu
qalxanabənzər vəzi
yumşaq toxumalar
Rentgen
ağciyər şübhələrində
KT (kompüter tomoqrafiya)
şişlərin yayılmasını göstərir
MRT
beyin, onurğa, yumşaq toxuma şişləri üçün
6. Biopsiya QIZIL STANDART
Bu ən vacib və həlledici analizdir.
Şişdən toxuma götürülür
Mikroskop altında analiz edilir
Yalnız biopsiya deyə bilər: Bu xərçəngdir, yoxsa yox?
Onkologiyada diaqnoz 3 mərhələdə qoyulur:
Şübhə qan analizləri markerlər
USM, KT, MRT
Təsdiq biopsiya
Şiş markerləri stress yaratmaq üçün deyil, izləmə üçündür
Aygün Musayeva