İmmuniteti cavanlaşdıran orqan

  • 2026.01.27 18:33
  • 57 Baxış
İmmuniteti cavanlaşdıran orqan


Alimlər immun sistemi cavanlaşdırmağın gözlənilməz bir yolunu kəşf etdilər: qaraciyəri gücləndirməklə buna nail olmaq mümkündür.

Medicina.az xəbər verir ki, amerikalı alimlər Nature jurnalında təbiəti yenidən dəyişdirməyin gözlənilməz yolunu təsvir etdilər.

Onlar immun sisteminin əsas tənzimləyicisi olan timusa (yunan dilində "həyat qüvvəsi" mənasını verən timus vəzi) təsir etmədən onu necə cavanlaşdırmağı təsvir edirlər.

Xatırladaq ki, bu vəzi immunitetdən və bədənin viruslara, bakteriyalara, göbələklərə, xərçəng hüceyrələrinə və s. qarşı müdafiəsindən məsul olan T-limfositlərin (T-hüceyrələrinin) istehsalında və yetkinləşməsində iştirak edir. Timusun funksiyası unikaldır: həyatın ilk üç ilində tam gücü ilə fəaliyyət göstərir, sonra yetkinlik yaşına çatdıqda əhəmiyyətli dərəcədə azalır və 40 yaşa doğru fəaliyyətini dayandırır.

Bu prosesin səbəbləri məntiqlidir. Yaşla immun sistemində artıq kifayət qədər T hüceyrələri ehtiyatı olur. Təbiət bunun ömür boyu davam etməsini nəzərdə tutmuşdur.

Lakin, bu ehtiyata baxmayaraq, immun funksiyası yaşla tədricən azalır və bu da bədəni xəstəliklərə qarşı həssas edir. Amerikalı alimlər onu bərpa etməyin bir yolunu tapmağa qərar verdilər. Üstəlik, timus vəzi təqaüdə çıxıbsa, T hüceyrələrinin istehsalının başqa bir mənbədən – qaraciyərdən istifadə etmək olar.

Əvvəlcə tədqiqatçılar siçanlarda yaşla azalan üç əsas zülal müəyyən etdilər: DLL1, FLT3-L və IL-7. Bu zülallar hüceyrələri T hüceyrələrinə çevirməkdən məsuldur. Daha sonra, mRNA terapiyasından istifadə edərək, T hüceyrələrinin istehsalını stimullaşdırmaq ümidi ilə bu zülal kompleksini yaşlı siçanların qaraciyərinə yeritdilər.

Nəticələr ümidverici idi: yaşlı siçanlarda T hüceyrələrinin sayı və müxtəlifliyi əhəmiyyətli dərəcədə artdı. Onlar peyvəndlərə daha güclü reaksiya verdilər və xərçəng şişləri ilə daha yaxşı mübarizə apara bildilər. Beləliklə, qaraciyər timusun funksiyasını öz üzərinə götürdü.

Aygün Musayeva