"Çox güldü, az qaldı nəfəsi kəsilsin" – bu ifadəni yəqin ki, hamımız eşitmişik. Bəs doğrudanmı insan bərk gülməkdən ölə bilər?
Cavab çox nadir hallarda "bəli"dir. Amma bu, gülməyin özü öldürür demək deyil.
Bərk güləndə:
ürək döyüntüsü sürətlənir,
nəfəsalma ritmi dəyişir,
döş qəfəsində təzyiq artır,
qan təzyiqində qısa müddətli dəyişikliklər baş verə bilər.
Sağlam insan üçün bunlar adətən təhlükəli deyil.
Hansı hallarda risk yarana bilər?
Çox nadir hallarda güclü gülüş:
ağır ürək xəstəliyi olan insanlarda ritm pozğunluğunu tətikləyə bilər;
astma və ya ağır tənəffüs problemi olanlarda nəfəs darlığını artıra bilər;
huşunu itirməyə (vazovagal sinkopa) səbəb ola bilər.
Bəzi tibbi məqalələrdə həddindən artıq gülüşdən sonra ürək ritmində ciddi pozğunluq və ya başqa ağırlaşmalar təsvir edilib. Lakin bunlar olduqca nadir
1975-ci ildə Böyük Britaniyada 50 yaşlı bir kişi televiziya komediyasına baxarkən təxminən 25 dəqiqə fasiləsiz güldükdən sonra dünyasını dəyişmişdi. Sonradan məlum olmuşdu ki, onda ürək ritmini pozan nadir irsi xəstəlik var idi. Bu hadisə tibb ədəbiyyatında ən məşhur nümunələrdən biri kimi qeyd olunur.
Bəs sağlam insan narahat olmalıdır?
Əksinə, normal gülmək:
stress hormonlarını azalda bilər;
əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdıra bilər;
sosial əlaqələri gücləndirə bilər.
Yəni gülmək ümumiyyətlə sağlamlıq üçün faydalı hesab olunur.
Sağlam insanın sadəcə çox güldüyü üçün ölməsi son dərəcə nadirdir. Belə hadisələr adətən əvvəlcədən mövcud olan ciddi ürək və ya digər xəstəliklərlə əlaqəli olur. Ona görə də gülməkdən qorxmağa ehtiyac yoxdur, amma güclü gülüş zamanı sinə ağrısı, nəfəs darlığı və ya huş itirmə baş verərsə, bu artıq həkim müayinəsi tələb edən əlamətdir.
Aygün Musayeva