Tayvanda təxminən 1 milyon evli şəxsin məlumatlarını araşdıran bir araşdırma, demans xəstəsi ilə evlənənlərin demans inkişaf riskinin əhəmiyyətli dərəcədə artdığını ortaya qoydu.
Medicina.az xəbər verir ki, bir çox tədqiqat göstərir ki, evlilik piylənmə riskini azaldır, ürək tutmaları və ürək-damar xəstəliklərindən ölümü azaldır və hətta ömrü uzadır.
Lakin, təxminən 1 milyon evli cütlüyü araşdıran bu nəhəng tədqiqat, "medal"ın digər tərəfini də ortaya qoydu. Demans xəstəsi həyat yoldaşı olan şəxslərdə xəstəliyin inkişaf riski əhəmiyyətli dərəcədə artır.
Tədqiqat məlumatlarına görə, həyat yoldaşı demans xəstəsi olan qadınlarda xəstəliyin inkişaf riski 74%, kişilərdə isə 69% daha yüksəkdir.
RİSK NİYƏ ARTIR?
Alimlər, yoluxucu bir xəstəlik olmasa da, həyat yoldaşlarında demans riskinin artmasını üç nəzəriyyə ilə izah edirlər.
İnsanların ümumiyyətlə oxşar təhsil səviyyələri, sosial-iqtisadi statusu və həyat tərzi vərdişləri olan insanlarla evləndiklərini qeyd edən tədqiqatçılar, oxşar keçmişə sahib olmağın da ortaq risklər gətirdiyini bildirirlər.
Cütlüklər illərlə eyni pəhriz, idman vərdişləri və ətraf mühit şəraitini bölüşürlər. Tədqiqatçılar bunun beynin qocalmasına birbaşa təsir etdiyini göstərirlər.
Tədqiqatçılara görə, demensiya riskinin artmasının ən güclü səbəblərindən biri demensiya xəstəsinə qulluq edən həyat yoldaşının üzərinə götürdüyü yükdür. Buna görə də, qayğı göstərənlər daha çox depressiya, xroniki stress, tükənmə, qəzəb və günahkarlıq hissləri ilə qarşılaşa bilərlər.
Tədqiqatçılar bildirirlər ki, bu psixoloji və fiziki yük zamanla demensiya riskini artıra bilər.
Tədqiqat göstərdi ki, bu risk daha yüksək gəlirli və daha çox uşağı olanlarda bir qədər azalıb, lakin ümumi mənzərə dəyişməz qalıb.
Bundan əlavə, uşağı olmayan cütlüklərdə riskin qadınlar üçün kişilərə nisbətən bir qədər yüksək olduğu müşahidə edilib. Alimlər belə bir nəticəyə gəliblər ki, uşaq olmadığı zaman qayğı göstərmək məsuliyyəti əsasən qadının üzərinə düşür və bu da qadınlar üçün riskin artmasına səbəb ola bilər.
Aygün
Medicina.az